Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φρούριο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φρούριο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2022

ΡΟΚΚΑ – ΔΑΜΑΝΙΑ Ο σημερινός είναι ιδανικός συνδυασμός βουνού και υγρού στοιχείου σ' αυτή την εκδρομή!

 


Το να περπατά κανείς στο κάστρο της Ρόκκας στον Προφήτη Ηλία είναι μια ιδιαίτερη εμπειρία, ίσως και για κάποιον που κατάγεται από την περιοχή να είναι και λίγο περισσότερο. Το κάστρο απέχει λίγα χιλιόμετρα από το Ηράκλειο και υπήρξε η έδρα του Νικηφόρου Φωκά, στην προσπάθεια της Βυζαντινής αυτοκρατορίας να μεταφέρει την πρωτεύουσα του νησιού στην ενδοχώρα μετά την απελευθέρωση του νησιού από τους Σαρακηνούς, το 961 μ.Χ, για μεγαλύτερη προστασία.  Διάλεξε λοιπόν, ο Ν.Φωκάς ως στρατηγός τότε, τον λόφο όπου βρισκόταν η αρχαία Λύκαστος για να χτίσει το φρούριο. Η απόπειρα του μπορεί να απέτυχε. Το κάστρο αναστηλώθηκε ξανά αργότερα από τους Ενετούς, οι οποίοι μοίρασαν και φέουδα στην περιοχή σε ομοεθνείς τους αποίκους. Από τους Κρητικούς εργάτες (βιλάνους) που εγκατέστησαν έξω από το κάστρο για να δουλεύουν στα κτήματα δημιουργήθηκε αργότερα, και το σημερινό χωριό Προφήτης Ηλίας.


Ωστόσο, το κάστρο (Τέμενος) με την επονομασία Ρόκκα (δηλαδή φρούριο πάνω σε βράχο) έδωσε την ονομασία του σε ολόκληρη την περιοχή και των γύρω χωριών που περιλαμβάνονται στην επαρχία Τεμένους.


Μπαίνοντας στο χωριό και κατευθυνόμενη μέσα από τα στενά σοκάκια προς το κάστρο μια προτομή του γνωστού Αυτοκράτορα  με το φοβερό σπαθί του ανά χείρας, σε μια μικρή πλατεία, θυμίζει πως κάποτε εκείνος διαφέντευε αυτόν εδώ, τον ιστορικό τόπο.  Ο προορισμός μου δεν είναι μακριά. Ο εκτυφλωτικός ήλιος κάνει τα περήφανα τείχη του κάστρου με την φοβερή οχύρωση, να λάμπουν ακόμα περισσότερο. Μια μικρή ανάβαση θα με οδηγήσει σε λίγα λεπτά στο εσωτερικό του.



Ο ενθουσιασμός μου δεν κρύβεται, μήνες τώρα σχεδιάζω αυτή την βόλτα, μιας και έχω πολλά χρόνια να ξαναβρεθώ εδώ. Το μυαλό μου πάει πίσω στην πρώτη φορά που ανέβηκα εδώ. Τότε ήταν βράδυ σε μια συναυλία, ο κόσμος πολύς και το κάστρο φωταγωγημένο, καθαρισμένος ο χώρος, σε μια προσπάθεια ανάδειξης της ιστορικότητας του χώρου. Σήμερα, δυστυχώς, αντικρίζω την αδιαφορία της πολιτείας… Ο χώρος δε φυλάγεται και αιγοπρόβατα μπορούν να πηγαινοέρχονται ανενόχλητα στο εσωτερικό του κάστρου που έχει γεμίσει πια αγριόχορτα… το σπιτάκι που λειτουργούσε παλιά ως καντίνα για τους επισκέπτες στην πρώτη μου επίσκεψη, έχει ερημώσει και το μικρό εκκλησάκι της Αγ.Παρασκευής, ενετικής κατασκευής, είναι πια ετοιμόρροπο,  με τους  δοκούς στήριξης που είχαν τοποθετηθεί για την αναστήλωση του, για  να  κρατήσουν λίγο ακόμα όρθιους, τους πανέμορφους πετρόχτιστους, λουλακί του τοίχους, να έχουν αρχίσει να παίρνουν επικίνδυνη κλίση… Είναι φανερή η εγκατάλειψη του σε σύγκριση με τη νεότερη εκκλησία της Αγ.Παρασκευής που είναι ακριβώς δίπλα του.



Παρά την παραμέληση μια περιδιάβαση στον χώρο του Κάστρου είναι μια ενδιαφέρουσα εμπειρία και μόνο η υπέροχη θέα που φτάνει μέχρι το Ηράκλειο, αλλά και της κορυφής του Γιούχτα από το πλάι, δικαιώνει καταφανώς, την επιλογή της θέσης του. Μπορεί επίσης, κανείς να δει απομεινάρια της οχύρωσης, που σε μεταφέρουν σε άλλες εποχές, ένδοξες μα και αιματηρές… δεν είναι τυχαίο και το τοπωνύμιο Κανλί Καστέλι (ματωμένο κάστρο – σφαγή Τούρκων από τον Ενετό Γιλδάση 1647). Η συγκεκριμένη τοποθεσία είτε ως αρχαία πόλης είτε ως φρούριο αργότερα, διαδραμάτισε βασικό ρόλο σε όλες τις χρονικές περιόδους της Κρητικής ιστορίας – στην αρχαιότητα - στο βυζάντιο - στην Ενετοκρατία -στην Τουρκοκρατία - στην Κρητική επανάσταση 1897, γι΄ αυτό και αξίζει τον σεβασμό μας και συντονισμένη προσπάθεια από κατοίκους και πολιτεία για να αναδειχτεί ο πλούτος της ιστορίας της περιοχής. Εύχομαι, η επόμενη βόλτα μου εδώ, να βρει ένα κάστρο καλοδιατηρημένο, προφυλαγμένο, με σωστές εγκαταστάσεις που θα φέρουν πολλούς ανθρώπους ντόπιους και ξένους για να μάθουν την απίστευτη ιστορία του.



Τα συναισθήματα είναι ανάμεικτα με το φευγιό μου. Τώρα, κατευθύνομαι στον δεύτερο σταθμό της σημερινής βόλτας, το χωριό Δαμάνια του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων, κοντά στο Αρκάδι και το Μελιδοχώρι. Η ονομασία του έχει μια ιδιαίτερη σημασία, καθώς προέρχεται από τον τύπο Δαμάνα =Δα Μα = μητέρα Γη. Πριν μπω στο χωριό σταματώ να ανάψω ένα κερί της ιερά μονή του Αγ.Γεωργίου του Επανωσίφη, του πιο φημισμένου μοναστηριού της περιοχής και συνεχίζω τη διαδρομή μου προς το χωριό.


Αυτό που με τράβηξε εδώ, δεν είναι σήμερα, η πλούσια ιστορία του χωριού, μα  η φυσική του ομορφιά, μιας και απέκτησε τεχνητή λίμνη το 2003, με την κατασκευή φράγματος στο ποτάμι,  κοντά στο χωριό που είναι παραπόταμος του  Αναποδάρη ποταμού. Η περιοχή της λίμνης είναι πραγματικά, ένας ωραίος τόπος για περπάτημα, σ’ αυτόν τον πλούσιο υδροβιότοπο με πολλούς γλάρους και χήνες. Αν πάει κανείς μέχρι την απέναντι άκρη, μπορεί να θαυμάσει και το χωριό που μοιάζει να ίπταται πάνω απ’ τα νερά της λίμνης, πάνω στον λόφο. Επίσης, έχει ενδιαφέρον και το σημείο που φράγματος, όπου ο παραπόταμος χύνεται στην λίμνη, όπου μπορείς να πλατσουρίσεις στα νερά και σίγουρα ο δρόμος στο συγκεκριμένο σημείο θα είναι αδιάβατος από αυτοκίνητα και ανθρώπους, όταν υπερχειλίζει το φράγμα τον χειμώνα.



Ο σημερινός ήταν ιδανικός συνδυασμός βουνού και υγρού στοιχείου, ιστορίας και φυσικής ομορφιάς και το κυριότερο ιδανικός για αυτούς που προτιμούν περιοχές αρκετά κοντινές στο Ηράκλειο που δεν είναι όμως, και τόσο γνωστές και δημοφιλείς στο ευρύ κοινό. Μήπως, αυτό πρέπει να αλλάξει;

Α.Δ

 

 



Παρασκευή 15 Οκτωβρίου 2021

Όταν ο "Μπάλος" δεν αναφέρεται σε καταιγίδες! Μπάλος - Γραμβούσα - Χανιά μέρος Β'

 

Το καραβάκι για την Γραμβούσα βάζει μπρος τις μηχανές και έφτασε επιτέλους, η ώρα να γνωρίσω το περίφημο ακρωτήρι. Ασυναίσθητα αρχίζω να σιγοτραγουδώ το γνωστό κρητικό τραγούδι: «Στης Γραμβούσας τ’ ακρωτήρι, στης Γραμβούσας τ’ ακρωτήρι εγλεντούσα μια φορά μ΄ έναν κρητικό ψαρά….». Η θάλασσα πλανεύτρα, όπως λένε και οι στίχοι και καταγάλανη. Παρακολουθώ απέναντι ένα σύννεφο να σκεπάζει με τη σκιά του τη στεριά και τα αυτοκίνητα στον χωματόδρομο, εκείνων που αποφάσισαν να κάνουν τη διαδρομή για Μπάλο οδικώς. Προσπαθώ ν’ ακούσω τον παφλασμό των κυμάτων που λένε πως ενέπνευσε τον περίφημο Τζέγκα για τους ρυθμούς της μουσικής του και σα να είχε δίκιο τελικά…

Δρόμος για να φτάσεις στον Μπάλο οδικώς!

Άγρια Γραμβούσα- Θέα από το καράβι

Μερικοί ταυτίζουν την άγρια Γραμβούσα με τις «Κωρυκίες νήσους» του Ομήρου και την ήμερη με το νησί του Αιόλου της Οδύσσειας, αναφέρει το φυλλάδιο του ταξιδιωτικού γραφείου. Σκέφτομαι πως είναι αρκετά ενδιαφέρον να βρεθούμε για λίγο στη θέση του πιο διάσημου εξερευνητή, του Οδυσσέα….Το καράβι αράζει τελικά, στην ήμερη Γραμβούσα, θα μείνουμε εδώ για κανένα δίωρο και πρέπει να βιαστώ για να προλάβω ν΄ανέβω στο κάστρο που δεσπόζει ψηλά στον λόφο στα 137 μέτρα. Φορώ γρήγορα τα αθλητικά μου παπούτσια και ακολουθώ το ανηφορικό μονοπάτι που ξεκινά από την παραλία. Θέλουμε γύρω στα 20 λεπτά να φτάσουμε στην κορυφή. Σταματώ πολλές φορές να θαυμάσω την υπέροχη θέα κατά την ανάβαση και την αλυσίδα που σχηματίζει η ουρά των αναβατών προς την κορυφή. Πόσο μικροσκοπικοί φαινόμαστε κάτω από το θεόρατο κάστρο!



Άγρια Γραμβούσα από το μονοπάτι προς το φρούριο

Η είσοδος μου θυμίζει έντονα την είσοδο ενός άλλου θαλάσσιου φρουρίου του Ηρακλείου, του Παλαιόκαστρου, δείγματα και τα δύο της περίφημης Βενετσιάνικης αρχιτεκτονικής. Το φρούριο της Γραμβούσας κτίστηκε το 1579 και ολοκληρώθηκε το 1584. Μέσα ακριβώς πάνω από τη στοά της εισόδου υπάρχει ένα εντυπωσιακό παρατηρητήριο, όπως δεν μπορεί κανείς να μην θαυμάσει και την εκκλησία στη μέση περίπου του φρουρίου που είναι αφιερωμένη στην Παναγία. Πρόκειται για την Παναγία την Κλεφτρίνα των Πειρατών, οι οποίοι αφιέρωναν μέρος της λείας τους για να έχουν την προστασία της. Ας μην ξεχνάμε επίσης, πως η Γραμβούσα συνδέθηκε με τους απελευθερωτικούς αγώνες κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας και ότι το νησί αποτέλεσε ορμητήριο για 3 χρόνια 3000 επαναστατών που λόγω έλλειψης τροφής είχαν επιδοθεί στην πειρατεία. Εξού και ο μύθος για τον κρυμμένο θησαυρό που φημολογείται πως υπάρχει στο νησί….




Παναγία κλεφτρίνα

Παρά τη ζέστη, αξίζει η θέα της παραλίας από κει ψηλά, του Μπάλου απέναντι και η περιπλάνηση μου μέσα στη μισογκρεμισμένη εκκλησία που δεν έχει χάσει την αίγλη της, καθώς είναι ακόμα ευδιάκριτα τα τοξοτά παράθυρα και οι υπέροχες καμάρες και το άνοιγμα στο ιερό που επιτρέπει στις ακτίδες του ήλιου να εισβάλλουν στο εσωτερικό της, να την αναδείξουν και να την κάνουν ιδανικό σημείο φωτογράφησης για τους αναβάτες !

Θέα προς Μπάλο πάνω από το φρούριο


Πανοραμική θέα παραλίας της ήμερης Γραμβούσας από ψηλά

Κατεβαίνω με γρήγορο ρυθμό, θέλω να εξερευνήσω την παραλία με τα γαλάζια νερά που θαύμασα από πάνω, όμως διαπιστώνω πως η πλάκα με αποθαρρύνει από το να ρίξω μια βουτιά. Κοντά στην παραλία παρατηρώ το ναυάγιο που ξεπροβάλλει αγέρωχο μέσα από τα νερά, αντιστεκόμενο στον χρόνο και τα κύματα. Το «Δημήτριος Π» , στις 30 Δεκεμβρίου 1967, απέπλευσε από την Χαλκίδα με φορτίο 440 τόνους τσιμέντα και προορισμό τη Βόρεια Αφρική και έμελλε να παραμείνει για πάντα αναπόσπαστο μέρος της Γραμβούσας…


Ναυάγιο

Ώρα για αναχώρηση προς τον Μπάλο. Η λιμνοθάλασσα του είναι διάσημη σ’ όλο τον κόσμο. Περιοχή προστατευμένη και χαρακτηρισμένη ως “natura”, εξού και ο επιπλέον φόρος, αξίας 1 ευρώ που πληρώνει ο επισκέπτης μαζί με το κόστος του εισιτηρίου (φτάνει 1 ευρώ για να διασώσει την καταστροφή που προκαλεί η κοσμοσυρροή στο μέρος που συνάντησα με την άφιξη μου στο παραδεισένιο αυτό μέρος;;). Πράγματι, τέτοιο εντυπωσιακό σχηματισμό θάλασσας και βράχων δεν έχω ξαναδεί. Το να περπατώ στα ρηχά νερά του ήταν φοβερά καταπραϋντικό για τα κουρασμένα πόδια μου  από την ανάβαση στην Γραμβούσα.

Μπάλος (φώτο από Αντώνης Ανδρουλάκης)

Θέλω όμως, να δω και τον Μπάλο από ψηλά και ακολουθώ το μονοπάτι. Αυτό που αντικρίζει κανείς από κει πάνω είναι μοναδικό, παρότι είχα το κουράγιο να φτάσω μόνο μέχρι τη μέση του μονοπατιού για να προφτάσω να κάνω μια βουτιά στη ν περίφημη παραλία. Παρόλο που θα ήθελα λιγότερο κόσμο για να την απολαύσω και λιγότερη οργάνωση με σετ ομπρελών παντού, μια βουτιά εδώ σε αποζημιώνει. Η αμμουδιά δε, με τα όμορφα κοχύλια παντού με εντυπωσίασε, αλλά παράλληλα με προβλημάτισε για τη διατήρηση της ομορφιάς της με την τόση εκμετάλλευση της από τον άνθρωπο….

Ήμερη και Άγρια Γραμβούσα απο το μονοπάτι του Μπάλου

Θα ήθελα λίγη ώρα ακόμα εδώ… τρέχω να φτάσω στο καράβι που είναι στην άλλη άκρη δεμένο, μα σταματώ ξαφνικά, όταν βλέπω ένα κατσίκι να έχει στηθεί για φωτογραφία πλήρως εξοικειωμένο με τους ανθρώπους πια. Την άλλη φορά σίγουρα θα επιστρέφω σε αυτό το μέρος οδικώς αυτή τη φορά για μια πανοραμική φωτογραφία του ολόκληρου του κόλπου. Σίγουρα αξίζει κάθε ταλαιπωρία!

Α.Δ

Tips!

1.Αξίζει να πάρετε καραβάκι για να δείτε μαζί Γραμβούσα και Μπάλο και να αποφύγετε τον κακοτράχαλο δρόμο με το αυτοκίνητο.

2.Πάρτε μαζί σας μάσκα, αν το επισκεφτείτε σε περίοδο covid-19 γιατί υπάρχει κοσμοσυρροή στο καραβάκι. Μην ξεχάσετε αθλητικά και άφθονο νερό για τις αναβάσεις σας στο οχυρό της Γραμβούσας και στο μονοπάτι του Μπάλου.

3.Συνομιλήστε με τους διπλανούς σας στο καράβι! Θα γνωρίσετε ενδιαφέροντες ανθρώπους εκτός από υπέροχα μέρη!